chess.gr
chess.gr · Νέα · Κορυφαίοι Παίκτες · Συνεντεύξεις

«Θα προτιμούσα να είμαι στο σπίτι»


Οι δύο συνεντεύξεις του Magnus Carlsen στη νορβηγική TV 2 την τελευταία μέρα του Total Chess


Την τελευταία μέρα του πιλοτικού Total Chess ο Magnus Carlsen μίλησε δύο φορές στη νορβηγική TV 2. Η πρώτη φορά ήταν ανάμεσα στις παρτίδες μπλιτς του τελικού για τη 17η θέση με τον Vladislav Artemiev και η δεύτερη αφού κέρδισε το Armageddon. Και οι δύο έγιναν στα νορβηγικά και θα έμεναν μάλλον εσωτερική υπόθεση της Νορβηγίας, αν δεν τις είχε μεταφράσει στα αγγλικά ο Sverre, ο δημοσιογράφος της TV 2 που έκανε τη δεύτερη. Το ChessBase India τις ανέβασε το Σάββατο 21 Νοεμβρίου σε δύο βίντεο. 


Ο τίτλος του άρθρου που τα συνοδεύει, γραμμένου από τον Sagar Shah, είναι μια φράση της δεύτερης συνέντευξης: «Είναι πιθανότερο να παίξω Total Chess του χρόνου παρά όχι». Θα επιστρέψουμε σε αυτή τη φράση, γιατί στο νορβηγικό πρωτότυπο ακούγεται κάτι άλλο. Ο τίτλος του μεγάλου βίντεο είναι πιο κοντά σε αυτό που λέει ο ίδιος και στις δύο συνεντεύξεις: «Θα προτιμούσα να είμαι στο σπίτι παρά εδώ».

Η μέρα, όπως τη δείχνει η κάμερα


Το δεκαεξάλεπτο βίντεο, γυρισμένο από τους Abhyudaya Ram και Himank Ghosh, αρχίζει με τον Carlsen να μπαίνει στο Anantara New York Palace με μια κάμερα στο κατόπι του. Ο Carlsen είχε κερδίσει 11-9 την πρώτη μέρα του τελικού, χαρίζοντας τις δύο ράπιντ άνευ αγώνος και κερδίζοντας τη Fast Classic. Του αρκούσε ισοπαλία στη δεύτερη μέρα. Ακολουθούν οι παρτίδες μπλιτς. Ο Νορβηγός κέρδισε τη δεύτερη και τα μπλιτς έκλεισαν 2½-1½ υπέρ του.


Η πρώτη συνέντευξη δεν τραβήχτηκε επί τόπου. Η κάμερα του ChessBase India κοιτάζει μια οθόνη λάπτοπ όπου παίζει η μετάδοση της TV 2. Σε ένα μικρό παράθυρο κάτω αριστερά φαίνεται ο Sverre να μεταφράζει φωναχτά, φράση προς φράση. Γι' αυτό η πρώτη συνέντευξη δεν έχει υπότιτλους, μόνο τη φωνή του μεταφραστή πάνω από τη νορβηγική.


Μετά έρχονται οι ράπιντ παρτίδες. Στην πρώτη ο Artemiev είχε κερδισμένη θέση αλλά με λίγο χρόνο επανέλαβε κινήσεις. Τη δεύτερη την κέρδισε με τα μαύρα και η μέρα πήγε στο 7½-4½ υπέρ του. Αμέσως μετά το ChessBase India παραθέτει ένα νούμερο. Με αυτή τη νίκη η βαθμολογία ράπιντ του Carlsen έπεσε στους 2792, για πρώτη φορά κάτω από τους 2800.


Οι επόμενες σκηνές είναι η καρδιά της ιστορίας. Περίπου δέκα λεπτά μετά το τέλος της δεύτερης ράπιντ ο Carlsen περπατά σε έναν διάδρομο του ξενοδοχείου προς το δωμάτιό του, με την Fast Classic να αρχίζει δέκα λεπτά αργότερα. Ο Artemiev υπογράφει αυτόγραφα σε παιδιά. Μετά βλέπουμε μια σκακιέρα με τα κομμάτια στημένα και το ρολόι να τρέχει, χωρίς κανέναν απέναντι. Ο Artemiev περιμένει όρθιος στην αίθουσα, με τα χέρια στις τσέπες, δίπλα στη διαιτήτρια. Περνούν τα δεκαπέντε λεπτά της ανοχής και η παρτίδα χάνεται άνευ αγώνος. Οι οκτώ βαθμοί πάνε στον Ρώσο, η μέρα κλείνει 15½-4½ και ο αγώνας πηγαίνει σε Armageddon.

Ο Artemiev περιμένει στην αίθουσα της Fast Classic Ο Artemiev περιμένει στην αίθουσα την ώρα της Fast Classic. Ο Carlsen δεν ήρθε. Στιγμιότυπο από το βίντεο του ChessBase India.


Ο Carlsen επιστρέφει για το Armageddon. Ο Artemiev, με 24½ βαθμούς απέναντι σε 15½ στο διήμερο, είχε την επιλογή χρώματος και διάλεξε τα λευκά. Η κάμερα κλείνει με τον Carlsen να κερδίζει με τα μαύρα, σε ένα φινάλε πύργων που ο αντίπαλός του έχασε με δύο δευτερόλεπτα στο ρολόι. Λίγο αργότερα στέκεται μπροστά στο μικρόφωνο της TV 2.

Γκαμπί της Βουδαπέστης


Η πρώτη συνέντευξη αρχίζει χαλαρά. Ο Carlsen θέλει να αφιερώσει χρόνο για τις δύο πρώτες παρτίδες μπλιτς, γιατί έκανε σε αυτές δύο πράγματα που ήθελε. Στη Βουδαπέστη έπαιξε το Γκαμπί της Βουδαπέστης και η γυναίκα του, η Ella, του είχε ζητήσει να παίξει την επίθεση Fried Liver, «γιατί ήταν το μόνο άνοιγμα που ήξερε όταν γνωριστήκαμε». «Μου ζήτησε και μια αφιέρωση», λέει, «οπότε να η αφιέρωση για τη γυναίκα μου».


Και τα δύο έγιναν, έστω με έναν αστερίσκο. Στην πρώτη παρτίδα μπλιτς ο Carlsen απάντησε με τα μαύρα 1.d4 Nf6 2.c4 e5 και στη δεύτερη έπαιξε με τα λευκά το 4.Ng5 στην Άμυνα των δύο ίππων. Ο Artemiev όμως απάντησε στο 5.exd5 με 5…Na5 και όχι με το 5…Nxd5, οπότε η θυσία στο f7 που δίνει το όνομα στη βαριάντα δεν ήρθε ποτέ. Τη δεύτερη παρτίδα ο Carlsen την κέρδισε σε είκοσι έξι κινήσεις.


Ο δημοσιογράφος της TV 2 ρωτά μετά για «όλο το δράμα» των προηγούμενων ημερών. Ο Carlsen είχε αφήσει απαίχτες τις δύο Fast Classic των ημιτελικών με την Assaubayeva και, την προηγούμενη μέρα, τις δύο ράπιντ με τον Artemiev, για να είναι πιο ξεκούραστος στην κλασική. Η απάντηση ξεκινά πιο γενικά από την ερώτηση:

«Με ενοχλεί λίγο όλο αυτό που συμβαίνει. Και γενικότερα, αυτό που με ενοχλεί περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στον κόσμο του σκακιού είναι ότι ο κόσμος δεν πιστεύει αυτό που λέω. Λέω πάντα ακριβώς αυτό που σκέφτομαι και ακριβώς όπως το εννοώ. Κι όμως ο κόσμος προσπαθεί να αντιστοιχίσει προθέσεις σε όσα λέω και γράφονται πολλά λάθος πράγματα.»


Για το ίδιο το τουρνουά λέει ότι το ξεκίνησε στραβά. Δεν ήταν σε κατάσταση να παίξει σκάκι, γιατί δύο εβδομάδες είναι πολύς καιρός μακριά από την οικογένειά του. Βρίσκεται «σε ένα σημείο της καριέρας μου όπου δεν θέλω απαραίτητα να παίζω». Έχει συνηθίσει τουρνουά που είναι είτε πολύ σημαντικά είτε πολύ επικερδή. Εδώ το πράγμα ήταν «περισσότερο αγχωτικό παρά διασκεδαστικό». Με τέτοιο ξεκίνημα, λέει, όλα μεγεθύνονται, όταν ήδη δεν είχε μεγάλη διάθεση.


Το κλείσιμο της πρώτης συνέντευξης έδωσε τον τίτλο στο βίντεο:

«Στο βάθος, ήταν δύσκολο για μένα να περάσω δύο εβδομάδες εδώ αυτή την περίοδο, ενώ ήθελα να είμαι με την οικογένειά μου. Αυτό έγινε πολύ ξεκάθαρο: θα προτιμούσα να είμαι στο σπίτι παρά εδώ. Και αυτό έγινε ένας φαύλος κύκλος για μένα.»

Κλήρωση όπως στο Champions League


Ανάμεσα στα παράπονα χωράει και μια πρόταση, την οποία ο Carlsen διατυπώνει με περισσότερη όρεξη από οτιδήποτε άλλο στις δύο συνεντεύξεις. Το φορμάτ, λέει, έχει «τεράστιες δυνατότητες», αλλά οι διοργανωτές «το περιέπλεξαν λίγο, επειδή είναι η πρώτη φορά». Τις αλλαγές τις θέλει σε δύο σημεία.


Το πρώτο είναι η κλήρωση των ομίλων. Ζητά να γίνεται όπως στο Champions League, με γκρουπ δυναμικότητας από τον πρώτο ως τον έκτο, ώστε κάθε όμιλος να παίρνει έναν παίκτη από το καθένα. Στη Βουδαπέστη ορίστηκαν μόνο οι τέσσερις πρώτοι της λίστας κλασικού, ένας σε κάθε όμιλο, και οι υπόλοιποι είκοσι κληρώθηκαν ελεύθερα. Ο ίδιος βρέθηκε στον όμιλο C με τους Giri, Nepomniachtchi, Martirosyan, Mamedyarov και Mishra και τερμάτισε πέμπτος με εννέα ισοπαλίες, μία ήττα και καμία νίκη.


Το δεύτερο είναι το πρόγραμμα. «Θέλω επίσης να παίζεται κάθε χρονικός έλεγχος κάθε μέρα, όχι μόνο στα πλέι οφ». Στους ομίλους, από τις 11 ως τις 15 Νοεμβρίου, όλες οι παρτίδες ήταν Fast Classic, δύο τη μέρα. Μπλιτς και ράπιντ υπήρξαν μόνο στο ελβετικό μπλιτς της πρώτης μέρας και στα νοκ άουτ. Δηλαδή ο παίκτης που ζητούσε από πάντα συνδυασμό χρονικών ελέγχων πέρασε πέντε μέρες στη Βουδαπέστη παίζοντας μόνο τον πιο αργό από αυτούς.

«Κουρασμένος και μπουχτισμένος»


Η δεύτερη συνέντευξη αγγίζει το κύριο θέμα κατευθείαν. Υπάρχουν πολλές αντιδράσεις επειδή δεν έπαιξε την τελευταία κλασική παρτίδα, λέει ο Sverre, και ο κόσμος πιστεύει ότι έχει να κάνει με τη βαθμολογία του. Ισχύει; Το ερώτημα δεν είναι αυθαίρετο. Οι Fast Classic του Total Chess μετρούν για το Elo κλασικού και η παρτίδα που δεν ξεκινά δεν βαθμολογείται. Ο Carlsen είχε χάσει περίπου είκοσι δύο βαθμούς στις Fast Classic των ομίλων και ήδη από τους ημιτελικούς γραφόταν ότι κινδυνεύει να πέσει κάτω από το 2800 για πρώτη φορά από το 2009.

«Αν ένιωθα υπέροχα, θα είχα παίξει. Αλλά νιώθω κουρασμένος και μπουχτισμένος και… δεν με τραβούσε καθόλου να την παίξω.»


Το «sliten og lei» του πρωτοτύπου είναι η φράση που πέρασε την ίδια νύχτα στους νορβηγικούς τίτλους. Στην ερώτηση αν αυτό επηρεάζει γενικά τη διάθεσή του να παίζει τουρνουά, ο Carlsen ξεκινά με ένα «τι να πει κανείς;» και καταλήγει στο κίνητρο. Πρέπει να υπάρχει κάποια διάθεση για να παίξεις.


Μετά εξηγεί γιατί ήρθε στη Βουδαπέστη, και είναι το πιο ειλικρινές σημείο της συνέντευξης:

«Ένας από τους λόγους που ένιωθα λίγο ότι έπρεπε να παίξω εδώ είναι ότι ήταν το πρώτο τουρνουά Total Chess. Και νομίζω ότι η μορφή γεννήθηκε εν μέρει επειδή είχα πει παλιότερα ότι θα ήταν ωραίο να συνδυάζονται οι χρονικοί έλεγχοι. Οπότε είναι λίγο πιο δύσκολο να πεις απλώς "δεν θέλω".»


Το Total Chess το έστησε η Norway Chess, η διοργάνωση του Kjell Madland που φιλοξενεί τον Carlsen κάθε χρόνο στη Νορβηγία. Ο ίδιος είχε μιλήσει θετικά για το φορμάτ πριν από το τουρνουά. Η υποχρέωση που περιγράφει είναι υποχρέωση απέναντι σε μια ιδέα που αναγνωρίζει ως εν μέρει δική του. Δεν εγγυάται ότι θα ξαναπαίξει, λέει, «νομίζω ότι είναι λογικό να γίνουν κάποιες αλλαγές» και κλείνει με ένα «θα δούμε, απλά».

Total Chess ή Norway Chess;


Ακολουθεί η φράση που έγινε τίτλος. Στους υπότιτλους του βίντεο και στο κείμενο του ChessBase India διαβάζουμε: «Θα έλεγα ότι είναι πιθανότερο να παίξω Total Chess του χρόνου παρά όχι. Αλλά αυτό είναι πραγματικά το μόνο που έχω σκεφτεί, από τα κλασικά τουρνουά ή κάτι τέτοιο».


Η δεύτερη πρόταση δεν δένει με την πρώτη. Το Total Chess δεν είναι κλασικό τουρνουά και ο ίδιος ο Carlsen μόλις είχε πει ότι δεν εγγυάται ότι θα ξαναπαίξει εκεί. Στο νορβηγικό πρωτότυπο, όπου ακούγεται ο Carlsen, η λέξη δεν μοιάζει με «Total Chess». Και τις τέσσερις φορές η λέξη βγήκε κάτι σαν «Norwegian», ποτέ «Total». 


Αν ο Carlsen είπε Norway Chess, η πρόταση βγάζει νόημα ολόκληρη: «είναι πιθανότερο να παίξω στο Norway Chess του χρόνου παρά όχι, αλλά αυτό είναι το μόνο που έχω σκεφτεί από τα κλασικά». Το Norway Chess είναι το μοναδικό κλασικό τουρνουά που παίζει πια σταθερά ο Carlsen. Η επόμενη πρόταση του πρωτοτύπου, που λείπει από τη μεταγραφή του ChessBase India, ταιριάζει με αυτή την ανάγνωση. Κατά τα άλλα, λέει ο Carlsen, υπάρχει καλή πιθανότητα να παίξει στο παγκόσμιο πρωτάθλημα ράπιντ και μπλιτς. Ακούγεται επίσης ότι «με πέντε μέρες είναι λίγο πιο διαχειρίσιμο». Οι υπότιτλοι το απέδωσαν ως «γύρους των πέντε λεπτών».


Δεν μπορούμε να το κλείσουμε οριστικά χωρίς να ακούσει κανείς τη φράση. Είναι όμως αρκετό για να μη γράψουμε ότι ο Carlsen δήλωσε πως μάλλον θα ξαναπαίξει Total Chess. Το βέβαιο είναι αυτό που λέει αμέσως μετά:

«Όλο αυτό απλώς το βρίσκω πολύ μακρύ και κουραστικό. Κατ' αρχήν είναι εντάξει και η μορφή του τουρνουά είναι σωματικά απαιτητική για τους παίκτες, όπως πρέπει να είναι. Δεν είναι αυτό που το κάνει δύσκολο για μένα. Απλώς, βασικά, δεν θέλω απαραίτητα να ξοδεύω τον χρόνο μου σε αυτό.»

«Με χρειάζονται περισσότερο απ' όσο τους χρειάζομαι»


Η τελευταία ερώτηση αφορά τους συναδέλφους του. Πολλοί από τους άλλους παίκτες εκφράστηκαν σκληρά εναντίον του, θα μιλήσει μαζί τους μετά το τουρνουά; Ο Carlsen δεν απαντά στην ερώτηση όπως τέθηκε. Περιγράφει μια απόσταση:

«Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε εντελώς διαφορετικούς… πώς να το πω… στόχους και κατά κάποιον τρόπο βρισκόμαστε απλώς σε διαφορετικά σημεία. Για παράδειγμα, νομίζω ότι όλοι οι άλλοι νοιάζονται για το παγκόσμιο πρωτάθλημα κλασικού. Εγώ όχι. Νομίζω επίσης ότι πολλοί έχουν άλλη άποψη για το πώς πρέπει να είναι το σκάκι της κορυφής.»


Και μετά έρχεται η πιο αφοπλιστική παραδοχή των δύο συνεντεύξεων:

«Έχω συνηθίσει εδώ και πολλά χρόνια να ορίζω εγώ τους όρους, γιατί κατά κάποιον τρόπο οι διοργανωτές και οι διοργανώσεις κάθε είδους με χρειάζονται περισσότερο απ' όσο τους χρειάζομαι εγώ. Και έτσι είναι ακόμα και σήμερα. Οικονομικά, για παράδειγμα, αυτό εδώ δεν είναι προτεραιότητα για μένα. Και τότε συχνά κάνεις λίγο κυνικές, εγωιστικές επιλογές. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με το ότι οι άλλοι κάνουν άλλες επιλογές ή έχουν τη δική τους γνώμη για μένα. Απλώς βρισκόμαστε σε εντελώς διαφορετικά σημεία, σχεδόν σε όλα.»


Ο Sverre τον ευχαριστεί «για μια πολύ ειλικρινή συνέντευξη».


Είναι πράγματι ειλικρινής. Ο Carlsen δεν επικαλείται κάποια αρρώστια, ούτε ότι νόμιζε πως ο κανονισμός του επέτρεπε να μην παίξει, όπως είχε πει μετά την πρώτη άπαιχτη παρτίδα στους ημιτελικούς. Λέει ότι δεν ήθελε να παίξει, ότι μπορούσε να μην παίξει και ότι η επιλογή ήταν κυνική. Από την άλλη πλευρά της σκακιέρας ο Artemiev είχε έρθει για να παίξει την παρτίδα, όπως και η Assaubayeva δύο μέρες νωρίτερα. Από τις τέσσερις Fast Classic των νοκ άουτ ο Carlsen έπαιξε μόνο μία, την πρώτη μέρα του τελικού και την κέρδισε.


Η φράση για το παγκόσμιο πρωτάθλημα κλασικού ακούστηκε τέσσερις μέρες πριν αρχίσει στη Γενεύη ο αγώνας Gukesh – Sindarov. Η FIDE είχε κάνει τις δύο πρώτες θέσεις της σειράς Total Chess 2026-27 δρόμο προς τους Υποψηφίους του 2028. Ο πρώτος του κόσμου λέει ότι αυτό ακριβώς είναι κάτι για το οποίο δεν νοιάζεται.