Πώς πριμοδοτούν οι χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης τους πρωταθλητές τους!
Η ομάδα του Ουζμπεκιστάν στη Σαμαρκάνδη, στις 25 Σεπτεμβρίου. Από αριστερά οι Javokhir Sindarov, Nodirbek Abdusattorov, ο προπονητής Rustam Kasimdzhanov, οι Mukhiddin Madaminov, Nodirbek Yakubboev και Shamsiddin Vokhidov.
Όλοι γνωρίζουν πως η 46η Ολυμπιάδα και 3η Παραολυμπιάδα Σκακιού έλαβαν χώρα στο Ουζμπεκιστάν και στην Ανοιχτή Κατηγορία της Ολυμπιάδας οι οικοδεσπότες Ουζμπέκοι ανέβηκαν στο υψηλότερο σκαλί του βάθρου ενώ στην Παραολυμπιάδα κατέκτησαν το χάλκινο μετάλλιο. Αυτό που λίγοι έμαθαν, όμως, είναι πώς το ουζμπέκικο κράτος τίμησε τους αθλητές τους για τις αποδόσεις τους.
Σπίτι, αυτοκίνητο και 200.000 δολάρια
Ο Πρόεδρος Σαβκάτ Μιρζιγιόγιεφ ανακοίνωσε την απόφαση να επιβραβευθούν οι νικητές και οι μεταλλιούχοι της Σκακιστικής Ολυμπιάδας και Παραολυμπιάδας, καθώς και οι προπονητές τους. Οι πρωταθλητές Nodirbek Abdusattorov, Javokhir Sindarov, Nodirbek Yakubboev, Mukhiddin Madaminov και Shamsiddin Vokhidov θα λάβουν έκαστος από μια κατοικία και ένα αυτοκίνητο.
Με κατοικίες και αυτοκίνητα θα επιβραβευθούν επίσης οι παρασκακιστές Akhadkhon Kimsanboev, Marsel Shayusupov, Sardorbek Mamarajabov, Selbi Kakishova και Sirojiddin Zaynidinov. Οι επικεφαλής προπονητές των εθνικών ομάδων, Rustam Kasimdzhanov και Samandar Shermukhamedov, θα λάβουν αυτοκίνητα.
Κάθε σκακιστής που αναδείχθηκε Ολυμπιονίκης θα λάβει χρηματικό έπαθλο ύψους 200.000 δολαρίων, ενώ ο προπονητής του θα λάβει 50.000 δολάρια. Κάθε παρασκακιστής που κατέκτησε χάλκινο μετάλλιο θα λάβει 50.000 δολάρια, ενώ ο προπονητής του 12.500 δολάρια.
«Οι σκακιστές και οι παρασκακιστές μας θα καθίσουν ήδη από σήμερα πίσω από το τιμόνι των νέων τους αυτοκινήτων και θα μπουν στα καινούργια τους σπίτια», δήλωσε ο αρχηγός του κράτους.
Οι κρατικές διακρίσεις
Νωρίτερα, στις 28 Σεπτεμβρίου, ο Πρόεδρος είχε υπογράψει διάταγμα για την απονομή κρατικών διακρίσεων στους συμμετέχοντες της 46ης Παγκόσμιας Σκακιστικής Ολυμπιάδας και της 3ης Παρασκακιστικής Ολυμπιάδας. Στο διάταγμα υπογραμμίζεται η συμβολή τους στην ενίσχυση του διεθνούς κύρους του Ουζμπεκιστάν, η επαγγελματική τους αρτιότητα και το προσωπικό τους παράδειγμα στην προώθηση του αθλητισμού.
Σύμφωνα με το διάταγμα, στον Mukhiddin Madaminov απονεμήθηκε ο τιμητικός τίτλος «Υπερηφάνεια του Ουζμπεκιστάν», ενώ στους Nodirbek Abdusattorov, Shamsiddin Vokhidov και Nodirbek Yakubboev ο τίτλος του «Τιμώμενου Αθλητή της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν». Ο Javokhir Sindarov τιμήθηκε με το παράσημο «Για Αφοσιωμένες Υπηρεσίες». Οι Rustam Kasimdzhanov και Samandar Shermukhamedov έλαβαν τον τίτλο του «Τιμώμενου Αθλητικού Προπονητή της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν».
Με το παράσημο «Μαρντλίκ» («Ανδρεία») τιμήθηκαν οι παρασκακιστές Sirojiddin Zaynidinov, Selbi Kakishova, Akhadkhon Kimsanboev, Sardorbek Mamarajabov και Marsel Shayusupov.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στη σημαντική συμβολή των γονέων των αθλητών, των μεντόρων και των προπονητών τους, καθώς και της Σκακιστικής Ομοσπονδίας του Ουζμπεκιστάν.
«Είθε αυτές οι διακρίσεις να αποτελέσουν όχι μόνο αναγνώριση της σημερινής σας νίκης, αλλά και σύμβολο της μεγάλης εμπιστοσύνης που σας δείχνουμε για τις ακόμη υψηλότερες κορυφές που σας περιμένουν στο μέλλον», δήλωσε ο Μιρζιγιόγιεφ.
Ολοκληρώνοντας τη συνάντηση, ο αρχηγός του κράτους ευχήθηκε στους αθλητές ακόμη περισσότερες επιτυχίες:
«Με τη βοήθεια του Θεού, είθε οι νίκες μας να συνεχιστούν! Να είστε πάντα υγιείς και ευτυχισμένοι, αγαπημένα μου παιδιά!»

Όταν η επιβράβευση γίνεται επένδυση στην επόμενη γενιά
Πέρα όμως από τα ίδια τα ποσά, η απόφαση του Ουζμπεκιστάν στέλνει ένα πολύ ισχυρότερο μήνυμα: ότι η επιτυχία στο σκάκι έχει αξία για την Πολιτεία. Ένα νέο παιδί που βλέπει τους κορυφαίους σκακιστές της χώρας του να επιστρέφουν ως Ολυμπιονίκες και να επιβραβεύονται με 200.000 δολάρια, κατοικία, αυτοκίνητο και κρατικές τιμητικές διακρίσεις, αποκτά ένα ακόμη κίνητρο να συνεχίσει να δουλεύει, να αγωνίζεται και να ονειρεύεται. Η οικονομική επιβράβευση δεν δημιουργεί από μόνη της πρωταθλητές· δημιουργεί όμως το περιβάλλον μέσα στο οποίο ο πρωταθλητισμός αντιμετωπίζεται ως κάτι που αξίζει θυσίες, χρόνο και αφοσίωση.
Και εδώ αναπόφευκτα έρχεται η σύγκριση με την Ελλάδα. Η ελληνική νομοθεσία αναγνωρίζει τη Σκακιστική Ολυμπιάδα στο πλαίσιο των εξαιρετικών αγωνιστικών διακρίσεων και προβλέπει οικονομικές επιβραβεύσεις για τους αθλητές που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις. Μάλιστα, σε παλαιότερη υπουργική απόφαση η 1η θέση στη Σκακιστική Ολυμπιάδα αντιστοιχούσε σε επιβράβευση 30.000 ευρώ, η 2η σε 25.000 και η 3η σε 20.000 ευρώ.
Η διαφορά, επομένως, δεν είναι ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει κανένα θεσμικό πλαίσιο επιβράβευσης. Είναι κυρίως η κλίμακα, η προβολή και το μήνυμα που εκπέμπεται προς την κοινωνία και τη νέα γενιά. Στο Ουζμπεκιστάν η επιτυχία της εθνικής ομάδας μετατρέπεται σε γεγονός εθνικής εμβέλειας: ο ίδιος ο Πρόεδρος υποδέχεται τους αθλητές, τους τιμά και συνδέει δημόσια την κορυφαία αγωνιστική επίδοση με μια ουσιαστική αλλαγή στη ζωή τους.
Ίσως αυτό είναι και το σημαντικότερο μάθημα. Για να ζητάμε από τα παιδιά μας να ονειρεύονται μεγάλες διακρίσεις, πρέπει πρώτα να τους δείξουμε ότι η κοινωνία στην οποία μεγαλώνουν είναι έτοιμη να αναγνωρίσει την προσπάθειά τους όταν αυτές οι διακρίσεις έρθουν. Το Ουζμπεκιστάν δεν επιβραβεύει απλώς πέντε πρωταθλητές. Επενδύει στο όνειρο των χιλιάδων παιδιών που σήμερα κάθονται μπροστά σε μια σκακιέρα και σκέφτονται: «Μια μέρα μπορεί να είμαι κι εγώ εκεί».
Και ίσως αυτό ακριβώς είναι το κίνητρο που χρειάζεται κάθε νέα γενιά για να συνεχίσει να παλεύει.
Αποδόσεις εικόνων
Όλες οι φωτογραφίες είναι του TheBoburshokh από το Wikimedia Commons, με άδεια CC BY 4.0.