Μεταβατικός Πρόεδρος της FIDE ο Vishi Anand

Ο πρόεδρος της Διεθνούς Σκακιστικής Ομοσπονδίας (FIDE) Arkady Dvorkovich ανέστειλε την Πέμπτη 23 Ιουλίου την άσκηση των καθηκόντων του, λίγες ώρες αφότου το όνομά του δημοσιεύθηκε στο 21ο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας. Τα καθήκοντα του προέδρου αναλαμβάνει ο αναπληρωτής πρόεδρος της ομοσπονδίας και 15ος παγκόσμιος πρωταθλητής, Viswanathan Anand.


Στην καταχώριση της ΕΕ, ο Dvorkovich κατηγορείται ότι αξιοποίησε τη θέση του στην ηγεσία του παγκόσμιου σκακιού για να στηρίξει ρωσικές πολιτικές που υπονομεύουν την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Γίνεται επίσης αναφορά στο παρελθόν του ως αντιπροέδρου της ρωσικής κυβέρνησης (2012–2018) και στο γεγονός ότι το Κρεμλίνο είχε χαιρετίσει την επανεκλογή του το 2022 ως νίκη για τη Μόσχα. Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται και ο Ρώσος υπουργός Αθλητισμού Mikhail Degtyarev.

Η θέση του ίδιου του Dvorkovich

Ο Ρώσος αξιωματούχος διαχώρισε ρητά τη νομική του θέση από την πρακτική του απόφαση. Χαρακτήρισε την απόφαση της ΕΕ «παράνομη και άδικη», δήλωσε ότι θα την προσβάλει άμεσα με κάθε διαθέσιμο μέσο και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η δικαιοσύνη θα δικαιώσει τον ίδιο.


Παράλληλα όμως αναγνώρισε ότι, μέχρι να εκδοθεί δικαστική απόφαση, οι κυρώσεις θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν τη σταθερή λειτουργία της FIDE. Γι' αυτόν τον λόγο, όπως ανέφερε, αποφάσισε οικειοθελώς να αναστείλει τα καθήκοντά του για όσο διάστημα υπόκειται στα ευρωπαϊκά και ελβετικά περιοριστικά μέτρα. Η αποχώρηση, δηλαδή, δεν παρουσιάζεται ως παραδοχή, αλλά ως προληπτικό μέτρο προστασίας του οργανισμού. Έκλεισε εκφράζοντας εμπιστοσύνη στο Συμβούλιο και τη διοίκηση της ομοσπονδίας.


Το ζήτημα είναι πρωτίστως νομικό: η FIDE εδρεύει στην Ελβετία και ένα πρόσωπο υπό κυρώσεις δεν μπορεί να ασκεί έλεγχο επί των περιουσιακών της στοιχείων. Το Συμβούλιο της FIDE αποδέχθηκε και επικύρωσε την αναστολή, ορίζοντας ότι ο Dvorkovich δεν θα ενεργεί ως «κάτοχος ελέγχου» της ομοσπονδίας ή των στοιχείων της, και ενεργοποίησε το άρθρο 19.2 του Καταστατικού για τον διορισμό του Anand ως προσωρινού προέδρου.


Η εξέλιξη ανακαλεί το προηγούμενο του Kirsan Ilyumzhinov, ο οποίος μετά τις αμερικανικές κυρώσεις του 2015 παρέμεινε στη θέση του, με αποτέλεσμα η ομοσπονδία να αντιμετωπίσει επί χρόνια σοβαρά τραπεζικά προβλήματα.


Το χρονικό είναι κρίσιμο: οι προεδρικές εκλογές της FIDE διεξάγονται τον Σεπτέμβριο–Οκτώβριο στη Σαμαρκάνδη, παράλληλα με τη Σκακιστική Ολυμπιάδα, και ο Dvorkovich διεκδικεί τρίτη θητεία. Δύο μόλις ημέρες νωρίτερα, στις 21 Ιουλίου, το ίδιο Συμβούλιο είχε άρει όλους τους περιορισμούς για τη Σκακιστική Ομοσπονδία της Λευκορωσίας.


Ο Anand γίνεται έτσι ο πρώτος πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής στην ηγεσία της FIDE μετά τον Max Euwe τη δεκαετία του 1970.


Επίσημη ανακοίνωση της FIDE: «Statement by FIDE President Arkady Dvorkovich», 23 Ιουλίου 2026