Η Ολυμπιάδα της Σαμαρκάνδης από την πλευρά της Κύπρου
Αργυρό στην κατηγορία της για τη γυναικεία ομάδα, πέντε νίκες και έξι ήττες για την ανδρική. Οι δύο προπονητές περιγράφουν μια Ολυμπιάδα με άψογη αίθουσα αγώνων και κουραστική καθημερινότητα και ο Ανδρέας Τζερμιαδιανός δείχνει πού κρίθηκαν οι παρτίδες της ανδρικής ομάδας
Οκτώβριος 2026
Δύο ομάδες, δύο απολογισμοί
Η γυναικεία ομάδα της Κύπρου επέστρεψε από την 46η Ολυμπιάδα της Σαμαρκάνδης με αργυρό μετάλλιο στην κατηγορία D. Ήταν 125η στην αρχική κατάταξη ανάμεσα σε 189 ομάδες και τερμάτισε 91η, με τέσσερις νίκες, τρεις ισοπαλίες και τέσσερις ήττες. Τρεις από τις πέντε παίκτριες έκαναν WFM. Η ομάδα υπάρχει μόλις τέσσερα χρόνια: ως το 2022 την Κύπρο στις Ολυμπιάδες εκπροσωπούσαν μόνο άντρες.
Η ανδρική ομάδα τελείωσε με πέντε νίκες και έξι ήττες. Ο προπονητής της, ο IM Ανδρέας Τζερμιαδιανός, μίλησε στο chess.gr για τις συνθήκες της διοργάνωσης και κοίταξε μαζί μας κάποιες από τις παρτίδες της ομάδας. Τη γυναικεία ομάδα τη συνόδευσε ως αρχηγός ο Μαρκ Μπράιαν, που μας έστειλε τη δική του εικόνα.
Άψογη αίθουσα, κουραστική καθημερινότητα
Στο ένα οι δύο συμφωνούν: η αίθουσα αγώνων ήταν πολύ καλή. «Οι συνθήκες για τις παρτίδες ήταν επαγγελματικές και δεν νομίζω ότι είχαμε κανένα παράπονο εκεί», μας λέει ο Μπράιαν. Ο Τζερμιαδιανός ξεχωρίζει το συνεδριακό κέντρο όπου γίνονταν οι αγώνες, με καφέ, περίπτερα και χώρο για δουλειά μετά την παρτίδα.
Τα υπόλοιπα ήταν δύσκολα. Ο Τζερμιαδιανός χαρακτηρίζει την Ολυμπιάδα «ίσως από τα πιο άδικα τουρνουά που έχω δει να γίνονται». Περιγράφει τρία-τέσσερα μεγάλα ξενοδοχεία για τους εκπροσώπους και τις καλύτερες ομάδες και τις υπόλοιπες σε ξενοδοχεία μέσα στην πόλη, από μισή ως μιάμιση ώρα μακριά. Τα λεωφορεία έφευγαν μαζί, με αστυνομική συνοδεία και έφταναν πολύ νωρίτερα από την ώρα της παρτίδας. Στην επιστροφή περίμεναν να τελειώσουν και άλλες ομάδες. Υπολογίζει περίπου τρεις ώρες την ημέρα χαμένες στον δρόμο και στην αναμονή: «Ήμασταν σε ένα τουρνουά σαν να έχεις κάνει στρατό. Δεν σταματάς να τρέχεις.»
Την ίδια εικόνα δίνει και ο Μπράιαν: «Στη διαδρομή προς την αίθουσα τα λεωφορεία ήταν πολύ γρήγορα χάρη στην αστυνομική συνοδεία, αν και συχνά έφταναν πολύ νωρίς. Η επιστροφή ήταν εντελώς άλλη ιστορία και μερικές φορές κρατούσε αιώνες.» Τα δωμάτια των παικτριών ήταν ευρύχωρα και πολύ καλά, εκείνα του αρχηγού και του επικεφαλής της αποστολής «άλλη ιστορία, αλλά επιβιώσαμε». Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν το φαγητό: «Προκαλούσε αρκετά προβλήματα στη διάρκεια της διοργάνωσης, ειδικά σε ένα τόσο μεγάλο τουρνουά, όπου οι παίκτριες πρέπει να τρώνε σωστά και σταθερά.» Ο Τζερμιαδιανός λέει το ίδιο πιο σύντομα: το φαγητό -τις περισσότερες φορές- «δεν τρωγόταν».
Το πρόγραμμα, κατά τον Τζερμιαδιανό, άφηνε ελάχιστο χρόνο για προετοιμασία. Η κλήρωση έβγαινε στις 10:30, το φαγητό ήταν στις 12:30 και το πούλμαν για τους αγώνες έφευγε στις 13.30, άρα υπήρχαν δύο ώρες για τέσσερις παίκτες με τέσσερις διαφορετικούς αντιπάλους. Η ομάδα προετοιμαζόταν από το προηγούμενο βράδυ για δύο πιθανούς αντιπάλους ανά παίκτη, πήρε τοπικές κάρτες SIM για να κινείται με ταξί και σε δύο-τρεις κρίσιμους γύρους ο προπονητής κατέρρευσε από την κούραση και δεν πήγε καθόλου στην αίθουσα για να δουλέψει ξεκούραστος.
Κριτικός είναι και για το σύστημα των ζευγαρωμάτων: «τελείως ασανσέρ». Η Κύπρος έπαιζε δέκα γύρους δίπλα στις ίδιες ομάδες, νίκη με πολύ χαμηλότερο αντίπαλο, ήττα με αντίπαλο τριακόσιες μονάδες ψηλότερα και πάλι από την αρχή. Το αρχείο των αγώνων το επιβεβαιώνει: η ανδρική ομάδα εναλλάσσει νίκη και ήττα σε κάθε γύρο από τον 1ο ως τον 10ο. Κι όταν στο τέλος ρώτησαν γιατί τίποτα δεν πήγαινε οργανωτικα όπως είχε ειπωθεί, η απάντηση ήταν: «Welcome to Uzbekistan».
Ο Μπράιαν το συνοψίζει: «Οι συνθήκες παιχνιδιού ήταν εξαιρετικές, ενώ κάποιες πρακτικές πλευρές γύρω από το τουρνουά θα μπορούσαν σίγουρα να είναι καλύτερες.»
Η γυναικεία ομάδα
| Παίκτρια | Σκακιέρα | Βαθμοί |
|---|---|---|
| WCM Aida Paunescu | 1 | 6½/9 |
| Aikaterina Sarkisian | 1-2 | 3/9 |
| WCM Victoria Sokolova | 2-3 | 3½/8 |
| WCM Larisa Sokolova | 3-4 | 6/9 |
| WCM Eleni Pica | 4 | 6/9 |

Η Αΐντα Παουνέσκου, δώδεκα ετών, έκανε 6½ στις 9 στην πρώτη σκακιέρα. Η ίδια θεωρεί σημαντικότερη νίκη της αυτή του 5ου γύρου επί της μάστερ της FIDE Chloe Badenhorst από τη Νότια Αφρική. Στον τελευταίο γύρο, απέναντι στην Τζαμάικα, κέρδισαν και η Παουνέσκου και η δεκαεπτάχρονη Ελένη Πίκα, και το 2-2 κλείδωσε το αργυρό της κατηγορίας.
Ο Μπράιαν, σε δηλώσεις του στο evropakipr.com, απέδωσε την επιτυχία στις παίκτριες και ξεχώρισε την ψυχική τους ανθεκτικότητα: στενοχωριόντουσαν μετά από μια ήττα, αλλά αυτό δεν περνούσε ποτέ στην επόμενη παρτίδα, γιατί «κάθε νέα παρτίδα ήταν σαν νέα ζωή». Ο Τζερμιαδιανός ζήτησε ρητά να μην περάσει απαρατήρητο το αποτέλεσμα: με καλύτερες πρακτικές συνθήκες στο τουρνουά , λέει, τα κορίτσια θα μπορούσαν να πάνε ακόμη καλύτερα. Σίγουρα η Εθνική Κύπρου Γυναικών μας υπόσχεται ενδιαφέροντα πράγματα για τις επερχόμενες ολυμπιάδες.
Η ανδρική ομάδα: δύο μισά
Ο Τζερμιαδιανός βλέπει «τεράστια διαφορά στο πρώτο μισό με το δεύτερο». Το αποδίδει στην κούραση -και στα ξενύχτια με μπλιτς- και λέει ότι το είχε προβλέψει από τον 2ο-3ο γύρο. Στους έξι πρώτους γύρους η ομάδα πήρε το 50% των βαθμών, 12 στους 24 και στους πέντε τελευταίους το 40%, 8 στους 20. Η πτώση δεν ήταν ίδια για όλους:
| Παίκτης | Γύροι 1-6 | Γύροι 7-11 | Σύνολο |
|---|---|---|---|
| GM Andreas Kelires | 3/5 | 3½/5 | 6½/10 |
| FM Rafail Antoniou | 1½/5 | 1½/5 | 3/10 |
| FM Konstantinos Michaelides | 3½/6 | ½/3 | 4/9 |
| FM Alexandros Isaakidis | 2½/5 | 2½/5 | 5/10 |
| Savvas Konstantinides | 1½/3 | 0/2 | 1½/5 |
Ο Ανδρέας Κελίρης ήταν ο μόνος που ανέβηκε στο δεύτερο μισό. «Δεν κινδύνεψε ποτέ και από κανέναν», λέει ο Τζερμιαδιανός. Ο Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης είχε «φοβερό μέτρημα στις πρώτες παρτίδες» και πήρε μισό βαθμό στις τρεις τελευταίες του. Ο Σάββας Κωνσταντινίδης, δεκατριών ετών, έκανε ντεμπούτο: «Είναι δύσκολο σε ένα ντεμπούτο να κάνεις νίκη σε αυτή την ηλικία» και το έκανε ήδη από τον 1ο γύρο.
Οι παρτίδες
Κελίρης – Bjerre, 8ος γύρος
Η μόνη ήττα του Κελίρη, απέναντι στον Δανό των 2615 και κατά τον Τζερμιαδιανό μια ωραία παρτίδα: «Είναι η μόνη του ήττα… αυτή είναι ωραία παρτίδα». Μετά το 21...Qxf6?!, όταν το 21...Rxf6 κρατούσε τη διαφορά μικρή, ο λευκός ήταν καθαρά καλύτερος, και στην 24η κίνηση είχε το 24.b3!, που μετά το 24...Nb2 25.Be4 Nxd1 26.Rxd1 κέρδιζε. Ο Κελίρης έπαιξε 24.Rxd3: «καλό αλλά δεν κερδίζει», όπως το λέει ο προπονητής του.
Με λίγο χρόνο και οι δύο, το 29.Bc5? αντί για 29.Rd1 έδωσε στον μαύρο το πλεονέκτημα και η νίκη του στηρίχτηκε σε ένα τακτικό τέχνασμα με μία μόνο σωστή κίνηση: 37...Bc8!, που μετά το 38.Rxd2 Bxe6 39.Rxd8+ Rf8 κρατούσε μεγάλο πλεονέκτημα. Στην 40ή ο Τζερμιαδιανός θα προτιμούσε το 40.Rxf8+ και φινάλε αξιωματικών, αν και η θέση ήταν πια χαμένη. Ο Κελίρης έπαιξε 40.Rd1 και εγκατέλειψε στην 53η κίνηση.
Sardana – Μιχαηλίδης, 2ος γύρος
Ο Μιχαηλίδης είχε κερδισμένη θέση με τα μαύρα απέναντι στον Αυστραλό των 2518. Στην 35η κίνηση το 35...Re6, με ιδέα τον πύργο στο h6, κέρδιζε: «πρέπει να βάλει πύργο e6 και κερδίζει». Με λιγότερο από ένα λεπτό στο ρολόι ο Μιχαηλίδης έπαιξε 35...b4?, και μετά το 36.e6+ bxc3 37.Qxc3+ ο λευκός έκανε διαρκές σαχ. «Πολύ κρίμα για τον Κωνσταντίνο.»
Draskovic – Μιχαηλίδης, 4ος γύρος
Απέναντι στον Μαυροβούνιο παίκτη ο Μιχαηλίδης έπαιξε ένα ισόπαλο φινάλε πύργων και το έχασε σε μία κίνηση. Στην 37η το 37...Rd6+ κρατούσε την ισορροπία· η ανταλλαγή των πύργων με το 37...Rxe3+? οδήγησε σε χαμένο φινάλε πιονιών. Ο Τζερμιαδιανός λέει ότι ο Μιχαηλίδης έπαιξε το φινάλε πολύ καλά και το έχασε από κούραση.
Μιχαηλίδης – Espinosa Veloz, 10ος γύρος
Στον προτελευταίο γύρο, απέναντι στον Κουβανό των 2460, ο Μιχαηλίδης έπαιξε 25.h4?, όταν το 25.e6 κρατούσε την ισορροπία. Υπολόγισε το 27.Bg5 και του ξέφυγε κάτι πολύ απλό: μετά το 27...Bxg5 28.hxg5 Bc8 ο λευκός αξιωματικός του d7 δεν μπορεί να φύγει από τη στήλη d χωρίς να χαθεί ο πύργος του d1, και χάθηκε με το 29...Rxd7. «Εδώ είναι καθαρά η κούραση, γιατί είχε φοβερό μέτρημα στις πρώτες παρτίδες ο Κωνσταντίνος.»
Ο τελευταίος γύρος: Ουγκάντα – Κύπρος 3-1
Ο Τζερμιαδιανός θεωρεί την ήττα του τελευταίου γύρου απόλυτα δίκαιη και το επίπεδο της Ουγκάντας μια έκπληξη για τον ίδιο.
Kawuma – Κελίρης. Η μόνη κυπριακή νίκη. «Δεν έχει κάνει κανένα σοβαρό λάθος μέχρι την 38η κίνηση», λέει ο Τζερμιαδιανός για τον αντίπαλο. Το πρώτο σοβαρό λάθος ήταν το 39.Qd4?, όταν το 39.Qe3 κρατούσε. Ο Κελίρης, μία κίνηση πριν από τον έλεγχο της 40ής, έπαιξε με ασφάλεια 39...Qd6 αντί για το 39...Qc1+, που κέρδιζε αμέσως, αλλά ο λευκός επανέλαβε το ίδιο λάθος με το 41.Qd4? επαναφέροντας τη θέση και αυτή τη φορά ήρθε το 41...Qc1+. Η νίκη ολοκληρώθηκε στην 57η κίνηση.
Wanyama – Ισαακίδης. Ο Ισαακίδης είχε χάσει τη θέση με το 39...Be5?, αλλά ο λευκός του έδωσε πίσω την ισοπαλία με το 44.b6?. Μετά το 44...Ke7 ο Ισαακίδης εγκατέλειψε, σε φινάλε πιονιών που ήταν ισόπαλο. «Εγκατέλειψε ενώ το φινάλε είναι νούλα», λέει ο Τζερμιαδιανός, και το αποδίδει στην εξάντληση του τελευταίου γύρου.
Κωνσταντινίδης – Egesa. Ο Σάββας κέρδισε υλικό μετά το 26...Qb4? του αντιπάλου, που είχε ένα λεπτό στο ρολόι, και εδώ ο Τζερμιαδιανός περιγράφει ένα λάθος που θεωρεί συνηθισμένο: «Το σύνηθες λάθος που κάνει ο καθένας είναι ότι κρατάει τα κομμάτια μέσα επειδή ο αντίπαλος του έχει ένα λεπτό. Ποτέ.» Ο λευκός έπρεπε να απλοποιήσει. Αντί για το 32.Na5 έπαιξε 32.Kg2?, και στην 40ή, όταν το 40.Nxd6 κέρδιζε, έπαιξε 40.Nh4+? και έχασε.
Για το σύνολο, ο Τζερμιαδιανός κρατάει μία φράση: «τα παιδιά παίξανε κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες με αξιοπρέπεια».