Η επικεφαλής διαιτήτρια του Total Chess απαντά στη FIDE
Η Anastasia Sorokina, επικεφαλής διαιτήτρια του Total Chess στη Βουδαπέστη, απορρίπτει την κατηγορία της FIDE για τους διαιτητές του τουρνουά και ζητά δημόσια ανάκληση και συγγνώμη.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της FIDE για το πιλοτικό Total Chess World Championship Tour ήρθε μία πρώτη απάντηση. Η Anastasia Sorokina, διεθνής διαιτήτρια, WIM και επικεφαλής διαιτήτρια του τουρνουά, έστειλε επιστολή στον πρόεδρο της FIDE Timur Turlov και στον αντιπρόεδρο Viswanathan Anand. Δεν υπερασπίζεται τον Magnus Carlsen, ούτε σχολιάζει τις απαίχτες παρτίδες του. Υπερασπίζεται τους δέκα διαιτητές της ομάδας της, που η FIDE κατηγόρησε ότι «ουσιαστικά παραιτήθηκαν από την ευθύνη τους» να εφαρμόσουν τους Κανονισμούς του Σκακιού και τον κανονισμό του τουρνουά.
Η επιστολή
Η Sorokina ξεκινά δηλώνοντας ότι θεωρεί καθήκον της να υπερασπιστεί «τους δέκα υψηλά καταρτισμένους διαιτητές, των οποίων την επαγγελματική υπόληψη η FIDE έθεσε δημόσια υπό αμφισβήτηση». Παραθέτει αυτούσια τη φράση της ανακοίνωσης για τη διαιτησία και την απορρίπτει «κατηγορηματικά» ως «αστήρικτη».
Η υπεράσπισή της στηρίζεται σε τέσσερα σημεία:
- Η ίδια και η ομάδα της ενήργησαν σύμφωνα με τους Κανονισμούς του Σκακιού της FIDE και με τον κανονισμό του τουρνουά, που, όπως γράφει, είχαν εγκρίνει από κοινού η FIDE και η Norway Chess.
- Ήταν σε καθημερινή επαφή με τη διοργάνωση για κάθε ζήτημα που προέκυπτε.
- Κανένας παίκτης δεν έκανε ένσταση σε απόφαση διαιτητή και η ίδια δεν δέχτηκε καμία επίσημη καταγγελία για τη συμπεριφορά της ομάδας.
- Κανένας εκπρόσωπος της FIDE δεν επικοινώνησε μαζί της για οποιοδήποτε θέμα όσο κρατούσε το τουρνουά, ούτε απευθείας ούτε μέσω της διοργάνωσης. Ούτε πριν από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης.
Από εκεί περνάει στην επίθεση. Η FIDE, γράφει, κατηγόρησε δημόσια τους διαιτητές ότι δεν εκπλήρωσαν τις θεμελιώδεις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις «χωρίς να κατονομάσει ούτε μία συγκεκριμένη παράβαση». Έτσι έβλαψε ήδη την υπόληψή τους και παραβίασε «τη θεμελιώδη αρχή του τεκμηρίου της αθωότητας». Με κατηγορίες τόσο απόλυτες πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε διαδικασία, η FIDE «προδίκασε το αποτέλεσμά της και παρουσίασε έναν αναπόδεικτο ισχυρισμό ως αποδεδειγμένο γεγονός», κάτι αντίθετο στις αρχές δίκαιης διαδικασίας που οφείλει η ίδια να τηρεί.
Η επιστολή κλείνει με τρία αιτήματα. Η FIDE να αποσύρει αμέσως τις δημόσιες κατηγορίες, να δημοσιεύσει ανάκληση από τα ίδια επίσημα κανάλια που χρησιμοποίησε για την αρχική ανακοίνωση και να ζητήσει δημόσια συγγνώμη από την ομάδα των διαιτητών.
Τι είχε πει την Τρίτη
Η Sorokina είχε μιλήσει και την Τρίτη 17 Νοεμβρίου, το βράδυ της πρώτης απουσίας του Carlsen απέναντι στην Bibisara Assaubayeva. Κατά το ChessBase India, ο Carlsen πήγε στους διαιτητές πριν από τη Fast Classic. Είχε ήδη κερδίσει τη μέρα και ρώτησε ποιες θα ήταν οι συνέπειες αν δεν έπαιζε. Η απάντηση ήταν ότι η παρτίδα δεν θα βαθμολογηθεί για Elo και ότι από τη μεριά των διαιτητών δεν υπάρχει ποινή πέρα από τη χαμένη παρτίδα. Ο κανονισμός αναφέρει ένα πιθανό πρόστιμο, αλλά, όπως είπε, αυτό το αποφασίζει η διοργάνωση ανάλογα με την περίπτωση.
Η Assaubayeva δεν ενημερώθηκε από πριν. Ο λόγος ήταν διαδικαστικός. Η ανοχή καθυστέρησης στην κλασική είναι δεκαπέντε λεπτά και ο Carlsen μπορούσε ως τότε να αλλάξει γνώμη, οπότε οι διαιτητές ξεκίνησαν το ρολόι και περίμεναν. Μετά τα δεκαπέντε λεπτά η παρτίδα δόθηκε στην Assaubayeva.
Αυτή η περιγραφή εξηγεί και το «δεν την ενημέρωσαν, και αυτό είναι λίγο παράξενο» που είπε ο Carlsen την επομένη. Από την πλευρά της διαιτησίας δεν υπήρχε τίποτα να ανακοινωθεί πριν περάσει ο χρόνος. Ένας παίκτης που λέει «μάλλον δεν θα παίξω» δεν έχει χάσει ακόμη την παρτίδα.
Ποιος έχει δίκιο
Η επιστολή είναι ισχυρή εκεί που κοιτάζει τη διαδικασία. Η ανακοίνωση της FIDE πράγματι δεν λέει τι έκαναν λάθος οι διαιτητές. Δεν κατονομάζει απόφαση, παρτίδα ή άρθρο του κανονισμού. Και η επισήμανση ότι κανείς από τη FIDE δεν τη ρώτησε τίποτα, ούτε στη διάρκεια του τουρνουά ούτε πριν από την ανακοίνωση, είναι βαριά, αν ισχύει, γιατί μιλάμε για ομοσπονδία που ενέκρινε η ίδια τον κανονισμό.
Από όσα έγιναν δημόσια, οι διαιτητές έκαναν ακριβώς αυτό που προβλέπουν οι Κανονισμοί του Σκακιού για παίκτη που δεν εμφανίζεται. Περίμεναν τον χρόνο ανοχής και έδωσαν την παρτίδα στον αντίπαλο. Το World Chess το διατύπωσε με ειρωνεία: η επικεφαλής διαιτήτρια επιβεβαίωσε ότι εφαρμόστηκε η συνηθισμένη διαδικασία για μη εμφάνιση. «Στην πράξη η συνηθισμένη διαδικασία ήταν να αφήσεις να συμβεί». Η ειρωνεία όμως πέφτει στον κανονισμό και όχι στους διαιτητές. Ένας διαιτητής δεν μπορεί να αποβάλει παίκτη ή να του επιβάλει ποινή που ο κανονισμός δεν γράφει. Το πρόστιμο που γράφει ήταν αρμοδιότητα της διοργάνωσης.
Η επιστολή αφήνει ανοιχτά δύο πράγματα. Πρώτο, ο κανονισμός ήθελε να παίζονται όλες οι παρτίδες του προγράμματος. Η Sorokina δεν εξηγεί αν αυτή η υποχρέωση είχε για τους διαιτητές κάποιο περιεχόμενο πέρα από τον χρόνο ανοχής, ούτε αν ζήτησε από τη διοργάνωση να εφαρμόσει το πρόστιμο. Δεύτερο, η επιστολή δεν διακρίνει ανάμεσα στις νεκρές παρτίδες και στις τρεις απέναντι στον Vladislav Artemiev, που η FIDE θεωρεί το σοβαρό μέρος της υπόθεσης. Ο Jon Ludvig Hammer είχε πει στην TV 2 ότι ο Carlsen μπορούσε να αποβληθεί για την απουσία στη μέση ανοιχτού αγώνα. Αν υπήρχε τέτοια δυνατότητα, ήταν των διαιτητών ή της διοργάνωσης; Η επιστολή δεν απαντά. Ούτε η ανακοίνωση της FIDE το ρωτάει.
Υπάρχει και μια λεπτομέρεια. Η Sorokina γράφει ότι τον κανονισμό τον ενέκριναν η FIDE και η Norway Chess, όχι το Total Chess. Ο Kjell Madland, επικεφαλής του Total Chess, είναι και ο άνθρωπος πίσω από τη Norway Chess, οπότε η σύνδεση είναι λογική. Ποια εταιρεία υπογράφει όμως τον κανονισμό δεν το έχουμε ελέγξει.
Τι ακολουθεί
Η υπόθεση των διαιτητών είναι πλέον στην Επιτροπή Διαιτητών της FIDE και στην Πειθαρχική της Υποεπιτροπή. Αν η FIDE αποσύρει την κατηγορία, όπως ζητά η Sorokina, η υπόθεση κλείνει πριν ανοίξει. Αν όχι, η επιτροπή θα πρέπει να κάνει αυτό που δεν έκανε η ανακοίνωση: να πει ποια απόφαση ποιου διαιτητή, σε ποια παρτίδα, παραβίασε ποιον κανόνα.
Στη Βουδαπέστη, μέσα σε τέσσερις μέρες, ο Carlsen είπε ότι έφταιγε το format, η διοργάνωση ότι οι κανόνες εφαρμόστηκαν όπως για όλους, η FIDE ότι έφταιγαν ο Carlsen και οι διαιτητές, οι διαιτητές ότι έκαναν τη δουλειά τους. Ο κανονισμός, που τον ενέκρινε η FIDE, δεν παραπέμφθηκε πουθενά. Η μόνη που δεν έχει κατηγορήσει κανέναν είναι η Assaubayeva.