64 Τετράγωνα Ιστορίας, πώς να τα ακούτε στο chess.gr

chess.gr · Νέα · Η ιστορία του Σκακιού · Για το site μας

Κάθε επεισόδιο του 64 Τετράγωνα Ιστορίας έχει τη δική του σελίδα στο chess.gr και η σελίδα δεν είναι απλώς ένα βίντεο με μια περιγραφή από κάτω. Είναι το επεισόδιο διανθισμένο με μετα-δεδομένα: clickable περιεχόμενα, από ποια βιβλία/πηγές προκύπτουν όσα ακούτε, και — το πιο χρήσιμο — οι παρτίδες, οι σπουδές, οι πίνακες και τα πρόσωπα που αναφέρονται σε κάθε επεισόδιο.

Τα κεφάλαια: κάθε timestamp

Δεξιά από το βίντεο θα δείτε τα Κεφάλαια — τη λίστα με τα θέματα του επεισοδίου και τη χρονική στιγμή που ξεκινάει το καθένα μέσα στο επεισόδιο.

Δύο πράγματα αξίζει να ξέρετε:

Δεν χρειάζεται να έχετε ξεκινήσει το βίντεο. Αν δεν το έχετε πατήσει ακόμη — και στην αρχή δεν είναι φορτωμένο, για να μη στέλνει η σελίδα δεδομένα σας στο YouTube χωρίς να το ζητήσετε — το κουμπί το φορτώνει πρώτο και μετά πάει στο σημείο. Ένα πάτημα, όχι δύο.
Ισχύει για κάθε timestamp στη σελίδα, όχι μόνο για τη λίστα των κεφαλαίων. Οπουδήποτε στο κείμενο γράφεται ένα timestamp σε μορφή λεπτά:δευτερόλεπτα — ή ώρες:λεπτά:δευτερόλεπτα για τα μεγάλα επεισόδια — γίνεται κουμπί.

Έτσι, αν σας ενδιαφέρει μόνο η σχέση του Λάσκερ με τα μαθηματικά, πατάτε το 42:47 και είστε εκεί. Το επεισόδιο είναι μία ώρα περίπου και αρκετά πυκνό· δεν είστε υποχρεωμένοι να τα ακούσετε όλα με τη σειρά.

Πηγές: από πού βγήκαν αυτά

Κάτω από τα κεφάλαια υπάρχουν οι Πηγές — η βιβλιογραφία πάνω στην οποία στήθηκε το επεισόδιο.

Η βιβλιογραφία του επεισοδίου, κάτω από τα κεφάλαια.

Στο #21 περιλαμβάνει και τους τρεις τόμους των Forster–Negele–Tischbierek, τον Hannak του 1959, τους Linder, τον Renette με τις 1.832 παρτίδες, ακόμη και έναν τίτλο που αμφισβητεί τον Λάσκερ («Nudging Lasker's Pedestal»).

Όπου υπάρχει διαδικτυακός σύνδεσμος, μπορείτε να τον ακολουθήσετε

Το υλικό του επεισοδίου

Κάτω από το βίντεο αρχίζει "Το υλικό του επεισοδίου" και αυτό είναι που κάνει τη σελίδα να αξίζει ανάγνωσης και όχι μόνο ακρόασης.

Το υλικό ξεκινάει: πορτρέτα, το αποτέλεσμα του ματς και οι παρτίδες.

Το υλικό ακολουθεί το επεισόδιο. Δεν είναι ένα γενικό παράρτημα «σχετικά με τον Λάσκερ»: κάθε πρόσωπο, πίνακας ή παρτίδα μπαίνει εκεί όπου το επεισόδιο μιλάει γι' αυτό, με τη σειρά που το λέει. Αν οι παρουσιαστές αναφέρουν τον Στάινιτς στο τριακοστό λεπτό, το πορτρέτο του Στάινιτς είναι εκεί — όχι στην αρχή μαζί με όλα τα άλλα.

Τα πρόσωπα

Τα πορτρέτα σε γκαλερί (carousel) — εδώ ένα από τα έντεκα του επεισοδίου.

Όταν αναφέρονται πολλά πρόσωπα στη σειρά, τα πορτρέτα μπαίνουν σε γκαλερί που κυλάει πλάγια. Κάθε φωτογραφία γράφει από κάτω ποιος είναι και από πού προέρχεται η εικόνα — άδεια χρήσης και αρχείο.

Οι παρτίδες

Το ματς του 1921 — και οι δεκατέσσερις παρτίδες σε έναν επιλογέα.

Οι παρτίδες δεν είναι εικόνες· είναι σκακιέρες που παίζονται. Πατάτε τα βελάκια κάτω από τη σκακιέρα και οι κινήσεις προχωρούν ή κάνετε κλικ απευθείας πάνω σε μια κίνηση στη λίστα δεξιά.

Όταν το επεισόδιο μιλάει για ένα ολόκληρο ματς, δεν παίρνετε δεκατέσσερις ξεχωριστές σκακιέρες: παίρνετε μία, με επιλογέα στην κορυφή. Διαλέγετε παρτίδα και η σκακιέρα αλλάζει.

Πάνω από τις κινήσεις γράφεται η ταυτότητα της παρτίδας — διοργάνωση, πόλη, γύρος, ημερομηνία — και το άνοιγμα με τον κωδικό ECO του. Το κουμπί ↓ Εξαγωγή σας δίνει το PGN για να το ανοίξετε στο δικό σας πρόγραμμα.

Ένα ολόκληρο τουρνουά σε μία σκακιέρα: πρώτα διαλέγετε γύρο, μετά παρτίδα.

Όταν το επεισόδιο δεν μιλάει για ένα ματς αλλά για ένα ολόκληρο τουρνουά — ή για τη διαδρομή ενός παίκτη μέσα σ' αυτό — το ίδιο κουτί κρατάει δεκάδες παρτίδες. Στο #22 η Νέα Υόρκη του 1927 μπαίνει με τις εξήντα παρτίδες της και επειδή εξήντα εισαγωγές σε ένα drop-down κατάλογο δεν διαβάζονται, οι επιλογείς γίνονται δύο: πρώτα ο γύρος, μετά η παρτίδα μέσα στον γύρο. Το ίδιο σχήμα βλέπετε και στις «δεκαπέντε παρτίδες του Καπαμπλάνκα στο Λονδίνο 1922» — όλες οι παρτίδες ενός παίκτη σε μία διοργάνωση, μαζεμένες.

Και το αντίστροφο ισχύει επίσης: όταν οι παρουσιαστές σταθούν σε μία παρτίδα, αυτή μπαίνει μόνη της, με δικό της τίτλο, ώστε να μη χαθεί μέσα σε έναν κατάλογο.

Οι σπουδές

Μια σπουδή με σχολιασμό και από κάτω ο πίνακας που την τοποθετεί στην ιστορία της.

Οι σπουδές έρχονται σχολιασμένες: δίπλα στις κινήσεις υπάρχει το κείμενο που εξηγεί την ιδέα και από πάνω η αρχική δημοσίευση — για τη σπουδή του Λάσκερ, το Deutsches Wochenschach της 13ης Ιουλίου 1890, με την αφιέρωση στον Στάινιτς.

Οι βαθμολογίες

Η τελική βαθμολογία μιας διοργάνωσης — εδώ η Νέα Υόρκη του 1924 και, από κάτω, το Χέιστινγκς του 1895.

Όταν αναφέρεται μια διοργάνωση, μπαίνει και η τελική της βαθμολογία: θέση, παίκτης, σύνολο. Είναι ο γρηγορότερος τρόπος να δείτε τι σημαίνει στην πράξη αυτό που μόλις ακούσατε — ότι ο Λάσκερ κέρδισε τη Νέα Υόρκη του 1924 μπροστά από τον Καπαμπλάνκα και τον Αλιέχιν.

Πάνω από κάθε πίνακα γράφεται ποια διοργάνωση είναι και όπου δεν χωράνε όλοι, πόσοι ήταν συνολικά.

Οι πίνακες που εξηγούν

Οι «κανόνες του Λονδίνου» του 1922, όρο προς όρο.

Δεν είναι όλοι οι πίνακες βαθμολογίες. Όπου το επεισόδιο χτίζει ένα επιχείρημα που θέλει σύγκριση, ο πίνακας έχει τις δικές του στήλες: ο πίνακας της «συστηματικής μανούβρας» στο #21 πηγαίνει από τον Κόζιο του 1766 ως τον Κάρποφ — ποια χρονιά, ποιος, πού, τι πρόσθεσε.

Στο #22 το ίδιο εργαλείο κάνει κάτι ακόμη πιο χρήσιμο: οι «κανόνες του Λονδίνου» του 1922 — οι όροι που καθόρισαν ποιος θα διεκδικούσε τον τίτλο για μια δεκαετία — απλώνονται σε δύο στήλες, «Όρος» και «Τι όριζε». Στο ηχητικό είναι δύο λεπτά αφήγησης· στη σελίδα είναι πέντε γραμμές που κρατάτε μπροστά σας όσο ακούτε τα υπόλοιπα.

Πώς μπαίνει εκεί όλο αυτό

Αξίζει να το ξέρετε, γιατί εξηγεί γιατί το υλικό ταιριάζει τόσο στενά με ό,τι ακούτε.

Κάθε επεισόδιο απομαγνητοφωνείται πρώτα. Από το κείμενο βγαίνουν τα κεφάλαια και εντοπίζονται τα πρόσωπα, οι διοργανώσεις και οι παρτίδες που αναφέρονται. Οι παρτίδες αναζητούνται σε μια βάση με σχεδόν εκατό χιλιάδες παρτίδες των ετών 1515–1950 — από εκεί βγαίνουν και οι μεγάλες ομάδες παρτίδων, ένα ολόκληρο τουρνουά ή όλες οι παρτίδες ενός παίκτη σε αυτό — ενώ τα αποτελέσματα των ματς και οι βαθμολογίες έρχονται από πίνακες φτιαγμένους για το podcast.

Δύο παρατηρήσεις:

Η εποχή του επεισοδίου μετράει. Ένα επεισόδιο του 1921 αναφέρει τον Κάρλσεν για να κάνει μια σύγκριση — αυτό δεν σημαίνει ότι ο Κάρλσεν ανήκει στη σελίδα. Κρατιέται το χρονικό παράθυρο στο οποίο ζει πραγματικά το επεισόδιο.
Την τελευταία λέξη την έχει άνθρωπος. Ποια παρτίδα ξεχωρίζουν οι παρουσιαστές, ποιο πορτρέτο είναι όντως ο σωστός Λάσκερ — και οι δύο αδελφοί λέγονται «Λάσκερ» — και ποια φωτογραφία δείχνει τελικά τέσσερα πρόσωπα αντί για ένα: αυτά δεν τα κρίνει μηχανή, υπάρχει στάδιο επαλήθευσης πριν τη δημοσίευση.

Χωρίς JavaScript

Η σελίδα διαβάζεται και χωρίς JavaScript. Το κείμενο, οι πηγές, οι πίνακες και τα πορτρέτα — μαζί με τη γκαλερί, που κυλάει χωρίς κώδικα — είναι όλα εκεί. Στη θέση κάθε διαδραστικής σκακιέρας μένει μια στατική σκακιέρα με τη θέση εκκίνησης και οι κινήσεις γραμμένες από κάτω, ώστε η παρτίδα να διαβάζεται ακόμη κι έτσι· το ίδιο ισχύει και στην εκτύπωση.

Αυτό που χάνεται είναι μόνο τα διαδραστικά: τα κουμπιά των κεφαλαίων και η αναπαραγωγή των κινήσεων.

Στο κινητό

Στο κινητό οι δύο στήλες γίνονται μία: πρώτα το βίντεο, μετά τα κεφάλαια και οι πηγές και από κάτω το υλικό. Τα κουμπιά των κεφαλαίων δουλεύουν το ίδιο — και είναι μάλλον εκεί που χρησιμεύουν περισσότερο, όταν ακούτε το επεισόδιο περπατώντας και θέλετε να γυρίσετε σε ένα σημείο.

Οι σκακιέρες πιάνουν όλο το πλάτος και οι πίνακες κυλούν πλάγια όταν δεν χωράνε, χωρίς να σπάει η σελίδα.