46η Σκακιστική Ολυμπιάδα: Οι συνθέσεις των ομάδων για τη Σαμαρκάνδη — και η μεγάλη απουσία του Magnus Carlsen

Ένα μήνα πριν από την έναρξη της μεγαλύτερης σκακιστικής διοργάνωσης του πλανήτη, η FIDE δημοσιοποίησε τις συνθέσεις των εθνικών ομάδων για την 46η Σκακιστική Ολυμπιάδα. Οι λίστες αποκαλύπτουν ένα πεδίο γεμάτο παγκόσμιους πρωταθλητές, καθιερωμένες σκακιστικές δυνάμεις και μερικά από τα λαμπρότερα νεαρά ταλέντα του αθλήματος — αλλά και μερικές απουσίες που θα συζητηθούν πολύ.

Ρεκόρ συμμετοχών

Συνολικά 398 ομάδες είναι δηλωμένες στις δύο διοργανώσεις: 208 στο Ανοιχτό τμήμα και 190 στο Γυναικείο. Ο αριθμός αυτός ξεπερνά κατά δεκαοκτώ ομάδες το προηγούμενο ρεκόρ των 380 συμμετοχών στη Βουδαπέστη το 2024, επιβεβαιώνοντας ότι η Ολυμπιάδα παραμένει η μοναδική διοργάνωση που συγκεντρώνει σχεδόν κάθε χώρα του κόσμου κάτω από την ίδια στέγη.

Η τελετή έναρξης θα πραγματοποιηθεί στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν στις 15 Σεπτεμβρίου, με τους αγώνες να ακολουθούν από τις 16 έως τις 27 Σεπτεμβρίου σε έντεκα γύρους κλασικού χρόνου.

Με βάση τις συνθέσεις που κατατέθηκαν, στο Ανοιχτό τμήμα την κορυφή της αρχικής κατάταξης καταλαμβάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ακολουθούμενες από την Ινδία που υπερασπίζεται τον τίτλο της, τους οικοδεσπότες του Ουζμπεκιστάν, την Κίνα και τη Γερμανία. Στο Γυναικείο τμήμα η Ινδία είναι η νούμερο ένα του ταμπλό, μπροστά από τη Γεωργία, την Κίνα, το Καζακστάν και τις ΗΠΑ.

Ανοιχτό τμήμα: οι πρωταθλητές και η «κατάρα του τίτλου»

Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες. Επικεφαλής της ομάδας είναι ο Fabiano Caruana (2792), ακολουθούμενος από τον Wesley So (2765) — και μετά έρχεται η πρώτη έκπληξη της λίστας: ο Hans Niemann (2725) παίρνει τη τρίτη σκακιέρα, μπροστά από τον Levon Aronian (2721), με τον Awonder Liang (2690) στην πέμπτη θέση.

Τόσο ο Niemann όσο και ο Liang κάνουν το ολυμπιακό τους ντεμπούτο. Ο John Donaldson, που είχε οδηγήσει τις ΗΠΑ στο χρυσό μετάλλιο του Μπακού το 2016, επιστρέφει ως αρχηγός, με τον Grigory Oparin στο ρόλο του προπονητή.

Η Ινδία υπερασπίζεται τον τίτλο της με τέσσερα μέλη της ομάδας της Βουδαπέστης, αν και η σειρά έχει αναδιαταχθεί ουσιαστικά. Επικεφαλής είναι ο Arjun Erigaisi (2759), με τον Praggnanandhaa R (2750) στη δεύτερη σκακιέρα. Ο Nihal Sarin (2718), που αντικαθιστά τον Pentala Harikrishna στην πεντάδα, είναι τρίτος. Ο εν ενεργεία Παγκόσμιος Πρωταθλητής Gukesh Dommaraju (2703) είναι τέταρτος, με τον Vidit Gujrathi (2697) πέμπτο. Αρχηγός επιστρέφει ο Srinath Narayanan.

Πρόκειται για εντυπωσιακή αλλαγή για τον Gukesh. Στη Βουδαπέστη αγωνίστηκε στην πρώτη σκακιέρα και πραγματοποίησε μία από τις μεγαλύτερες ατομικές εμφανίσεις στην ιστορία των Ολυμπιάδων, με 9/10 και performance rating 3056. Κατέκτησε ατομικό χρυσό, με την Ινδία να τερματίζει τέσσερις αγωνιστικούς βαθμούς μπροστά από όλους. Ατομικό χρυσό πήρε τότε και ο Arjun, στην τρίτη σκακιέρα.

Ο Praggnanandhaa φτάνει στη Σαμαρκάνδη σε εξαιρετική φόρμα, μετά τη νίκη του στο Norway Chess τον Ιούνιο και την ισοβαθμία του στην κορυφή στον Sinquefield Cup. Μιλώντας στη FIDE, έθεσε τον στόχο της Ινδίας με απλότητα: κέρδισαν την προηγούμενη Ολυμπιάδα και ανυπομονούν να υπερασπιστούν τον τίτλο.

Η ιστορία, ωστόσο, είναι εναντίον τους. Καμία χώρα δεν έχει καταφέρει να υπερασπιστεί επιτυχώς τον τίτλο του Ανοιχτού τμήματος από τότε που η Αρμενία κέρδισε διαδοχικές Ολυμπιάδες το 2006 και το 2008. Οι τελευταίες πέντε διοργανώσεις ανέδειξαν τέσσερις διαφορετικούς πρωταθλητές: Κίνα το 2014 και το 2018, ΗΠΑ το 2016, Ουζμπεκιστάν το 2022 και Ινδία το 2024.

Η οικοδέσποινα χώρα ίσως είναι η πιο επικίνδυνη ομάδα της Σαμαρκάνδης — και έχει κι εκείνη αναδιατάξει την κορυφή της. Ο Javokhir Sindarov (2777) ηγείται πλέον της ομάδας, μπροστά από τον Nodirbek Abdusattorov (2762). Οι Nodirbek Yakubboev, Shamsiddin Vokhidov και Mukhiddin Madaminov συμπληρώνουν τη σύνθεση, με αρχηγό τον πρώην Παγκόσμιο Πρωταθλητή της FIDE Rustam Kasimdzhanov. Τέσσερα μέλη της ομάδας που κατέκτησε το χρυσό στο Τσενάι το 2022 επιστρέφουν. Το Ουζμπεκιστάν ακολούθησε εκείνον τον τίτλο με χάλκινο μετάλλιο στη Βουδαπέστη, όπου ο Vokhidov κέρδισε ατομικό χρυσό στην τέταρτη σκακιέρα.

Ως διοργανώτρια ομοσπονδία, το Ουζμπεκιστάν θα παρατάξει τρεις ομάδες σε κάθε τμήμα. Η δεύτερη ομάδα του στο Ανοιχτό είναι 32η στην αρχική κατάταξη, δίνοντας ευκαιρία σε ακόμη μια γενιά νεαρών παικτών της χώρας να αγωνιστεί στην έδρα της.

Η Κίνα παρατάσσει και πάλι σύνθεση ικανή να διεκδικήσει το χρυσό. Ο κορυφαίος Wei Yi (2752) ακολουθείται από τον πρώην παγκόσμιο πρωταθλητή Ding Liren (2733). Οι Yu Yangyi, Xu Xiangyu και Kong Xiangrui συμπληρώνουν την ομάδα υπό τον αρχηγό Yang Wen. Η Κίνα έχει κερδίσει το Ανοιχτό τμήμα το 2014 και το 2018. Ο Wei Yi έχει έκτοτε εδραιωθεί στην παγκόσμια ελίτ, ενώ ο Ding φέρνει την εμπειρία από δύο προηγούμενες κινεζικές πορείες με μετάλλιο. Ο Kong, ο νεότερος της ομάδας, κάνει το ολυμπιακό του ντεμπούτο.

Η Γερμανία είναι πέμπτη με τους Vincent Keymer (2767), Matthias Bluebaum (2689), Frederik Svane (2655), Alexander Donchenko (2633) και Rasmus Svane (2618), ο οποίος πήρε την πέμπτη σκακιέρα στη θέση του Dmitrij Kollars που βρισκόταν στην αρχική λίστα. Ο Keymer ηγείται μιας ομάδας που περιλαμβάνει πρόσφατο ατομικό μεταλλιούχο: ο Svane κέρδισε το χρυσό των αναπληρωματικών στη Βουδαπέστη. Αρχηγός είναι ο Jan Gustafsson.

Έκτη ακολουθεί η Ολλανδία, με το Αζερμπαϊτζάν έβδομο υπό τον αρχηγό Teimour Radjabov. Ουγγαρία, Αρμενία και Γαλλία βρίσκονται επίσης στη δεκάδα, αφήνοντας ελάχιστη απόσταση ανάμεσα στις ομάδες που βρίσκονται αμέσως πίσω από τα τέσσερα φαβορί.

Γυναικείο τμήμα: η επιστροφή της Humpy και η πρωτιά της Ινδίας

Η Ινδία ξεκινά και το Γυναικείο τμήμα ως υπερασπίστρια του τίτλου και νούμερο ένα του ταμπλό. Ο μέσος όρος βαθμολογίας της, 2476, την τοποθετεί μπροστά από τη Γεωργία (2449), την Κίνα (2432), το Καζακστάν (2421), τις ΗΠΑ (2413) και την Ουκρανία (2398).

Η Humpy Koneru (2524) επιστρέφει μετά την απουσία της από τη Βουδαπέστη και ηγείται της ινδικής ομάδας. Δεύτερη είναι η Divya Deshmukh (2490), ακολουθούμενη από τη Vaishali Rameshbabu (2489), τη Vantika Agrawal και τη νεαρή Savitha Shri B. Αρχηγός είναι ο Swayams Mishra.

Η ομάδα έχει αλλάξει και στα δύο άκρα. Απουσιάζει η Harika Dronavalli, που υπήρξε κεντρικό πρόσωπο των ινδικών ολυμπιακών ομάδων για πάνω από μια δεκαετία, όπως και η Tania Sachdev. Στη θέση τους μπαίνουν η Humpy και η Savitha, ενώ οι Divya, Vaishali και Vantika επιστρέφουν από την ομάδα που κατέκτησε το χρυσό στη Βουδαπέστη.

Divya και Vantika κέρδισαν αμφότερες ατομικά χρυσά μετάλλια το 2024, στην τρίτη και την τέταρτη σκακιέρα αντίστοιχα. Η Vaishali έχει έκτοτε κερδίσει το Τουρνουά Candidates Γυναικών στην Κύπρο και θα διεκδικήσει τον παγκόσμιο τίτλο απέναντι στην Ju Wenjun — η οποία, σημειωτέον, δεν συμμετέχει στην κινεζική ομάδα.

Η Σαμαρκάνδη κουβαλά καλές αναμνήσεις για τη Vaishali: εκεί κέρδισε το Women's Grand Swiss τον Σεπτέμβριο του 2025, διατηρώντας τον τίτλο που είχε πρωτοκατακτήσει το 2023. Όπως δήλωσε, η Σαμαρκάνδη είναι από τα αγαπημένα της μέρη και ανυπομονεί να επιστρέψει.

Η Humpy πιστεύει ότι η νέα σύνθεση μπορεί να είναι η ισχυρότερη ολυμπιακή ομάδα που είχε ποτέ η Ινδία. Σε συνέντευξή της ανέφερε ότι πρόκειται για μία από τις πιο δυνατές ομάδες που παρέταξε ποτέ η χώρα της, ισχυρότερη ακόμη και από εκείνη της Ολυμπιάδας του 2022 στην Ινδία, αναγνωρίζοντας ωστόσο τη δυσκολία της υπεράσπισης ενός τίτλου: το να κερδίζεις είναι πολύ καλό, αλλά για να διατηρήσεις τον τίτλο πρέπει να παίζεις εξαιρετικά.

Και εδώ η ιστορία δεν βοηθά: καμία χώρα δεν έχει υπερασπιστεί επιτυχώς τον γυναικείο ολυμπιακό τίτλο από τότε που η Κίνα κέρδισε διαδοχικά χρυσά το 2016 και το 2018. Ακολούθησε η Ουκρανία στο Τσενάι το 2022 και η Ινδία στη Βουδαπέστη.

Η δεύτερη του ταμπλό Γεωργία παρατάσσει μια ισορροπημένη σύνθεση: Nana Dzagnidze, Nino Batsiashvili, Lela Javakhishvili, Bella Khotenashvili -νικήτρια της γυναικείας κατηγορίας στο 19ο Διεθνές Τουρνουά Παλαιόχωρας τον περασμένο Ιούλιο- και Meri Arabidze, με αρχηγό τη Salome Melia. Τέσσερις από τις πέντε παίκτριές της χωρίζονται από μόλις 50 βαθμούς Elo, γεγονός που δίνει στη Γεωργία βάθος. Η χώρα μετρά εννέα μετάλλια σε γυναικείες Ολυμπιάδες, ανάμεσά τους τέσσερα χρυσά.

Η Κίνα, εξάκις πρωταθλήτρια, φτάνει χωρίς τις Ju Wenjun, Lei Tingjie και Tan Zhongyi, παραμένει όμως τρίτη του ταμπλό. Πρώτη τοποθετείται η Zhu Jiner (2550), ακολουθούμενη από τις Song Yuxin, Lu Miaoyi, Yan Tianqi και Zhai Mo, με αρχηγό τον Zhong Zhang. Η Zhu κέρδισε ατομικό χρυσό στην πρώτη σκακιέρα στη Βουδαπέστη και έκτοτε αγωνίστηκε στο Τουρνουά Υποψηφίων. Η υπόλοιπη ομάδα αντιπροσωπεύει μια αλλαγή γενιάς: η Lu, γεννημένη το 2010, είναι ήδη International Master και μία από τις ισχυρότερες νεαρές σκακίστριες στον κόσμο — η τέταρτη νεότερη κοπέλα που κατέκτησε ποτέ τον τίτλο.

Το Καζακστάν είναι τέταρτο, μετά τον τερματισμό του έναν μόλις αγωνιστικό βαθμό πίσω από την Ινδία στη Βουδαπέστη — το πρώτο του μετάλλιο σε γυναικεία Ολυμπιάδα. Επικεφαλής είναι η Bibisara Assaubayeva (2538), ακολουθούμενη από τις Alua Nurman, Meruert Kamalidenova, Elnaz Kaliakhmet και Zarina Nurgaliyeva, με αρχηγό τον Pavel Kotsur. Η πορεία της χώρας είναι σταθερά ανοδική: δέκατη στο Μπατούμι το 2018, πέμπτη στο Τσενάι το 2022, δεύτερη στη Βουδαπέστη. Η Assaubayeva έχει έκτοτε κερδίσει το Norway Chess Women και τερμάτισε δεύτερη στο Τουρνουά Υποψηφίων του 2026.

Η Ουκρανία έρχεται χωρίς τις Anna και Mariya Muzychuk, που είχαν οδηγήσει τη χώρα στο χρυσό του Τσενάι, και η νέα της σύνθεση είναι ίσως η πιο εντυπωσιακή του τμήματος. Η δεκαεξάχρονη Anastasiia Hnatyshyn (2465) ηγείται της λίστας, μπροστά από την Anna Ushenina, Παγκόσμια Πρωταθλήτρια του 2012. Οι Nataliya Buksa, Anastasiya Rakhmangulova και Tetyana Skarbarchuk συμπληρώνουν την ομάδα, με αρχηγό τον Michail Brodsky. Η Hnatyshyn κέρδισε τη θέση της στην κορυφή κατακτώντας το Πανευρωπαϊκό Γυναικών του 2026 στο Μπατούμι: μπήκε ως 76η του ταμπλό, σκόραρε 9/11 και κέρδισε πάνω από 200 βαθμούς Elo, εξασφαλίζοντας απευθείας τον τίτλο της Woman Grandmaster και την πρώτη της νόρμα International Master.

Οι ΗΠΑ, πέμπτες, διατηρούν τις Carissa Yip, Alice Lee και Irina Krush από την ομάδα που πήρε το χάλκινο στη Βουδαπέστη. Η Rose Atwell κάνει το ολυμπιακό της ντεμπούτο, ενώ η Tatev Abrahamyan επιστρέφει για έβδομη συμμετοχή, με αρχηγό τον Melikset Khachiyan. Η Yip κέρδισε ατομικό χρυσό στη δεύτερη σκακιέρα στη Βουδαπέστη.

Οι οικοδεσπότες του Ουζμπεκιστάν είναι 13οι, με τις Afruza Khamdamova, Gulrukhbegim Tokhirjonova, Nilufarkhon Imomkuzieva, Umida Omonova και Guldona Karimova, υπό την αρχηγό Nafisa Muminova.

Τα παιδιά-θαύματα

Λίγες ομάδες αναδεικνύουν τη δύναμη της νέας γενιάς τόσο καθαρά όσο η Τουρκία. Ο δεκαπεντάχρονος Yağız Kaan Erdoğmuş (2716) ηγείται της τουρκικής αποστολής. Τον Μάιο, σε ηλικία μόλις 14 ετών, έγινε ο νεότερος παίκτης στην ιστορία που ξεπέρασε τους 2700 βαθμούς.

Ο Faustino Oro, που αγωνίζεται για την Αργεντινή, έγινε τον Μάιο ο δεύτερος νεότερος γκρανμαίτρ στην ιστορία, σε ηλικία 12 ετών, 6 μηνών και 26 ημερών, έχοντας ήδη γίνει ο νεότερος παίκτης που έφτασε τους 2500 βαθμούς.

Η Bodhana Sivanandan της Αγγλίας είναι μόλις 11 ετών. Έκανε το ολυμπιακό της ντεμπούτο στη Βουδαπέστη σε ηλικία εννέα ετών και πρόσφατα έγινε η νεότερη κοπέλα στην ιστορία που κατέκτησε νόρμα International Master, καταρρίπτοντας ρεκόρ που κρατούσε η Judit Polgár για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Κατέχει επίσης το ρεκόρ της νεότερης νόρμας Woman Grandmaster ενώ νωρίτερα μέσα στο καλοκαίρι κατέκτησε το πρωτάθλημα Μεγάλης Βρετανίας Γυναικών.

Τα παιδιά-θαύματα δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά αλλά μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου: οι δύο πρώτοι παίκτες της Τουρκίας είναι έφηβοι, η γυναικεία ομάδα της Κίνας είναι χτισμένη γύρω από παίκτριες στην εφηβεία, ενώ οι ΗΠΑ έδωσαν ολυμπιακό ντεμπούτο σε αρκετούς νεότερους παίκτες στις δύο ομάδες τους.

Ειδική αναφορά: η απουσία του Magnus Carlsen και της νορβηγικής ελίτ

Η μεγαλύτερη είδηση των λιστών δεν είναι κάποιο όνομα που περιλαμβάνεται, αλλά ένα που λείπει. Ο Magnus Carlsen, νούμερο ένα του κόσμου, δεν συμμετέχει στη νορβηγική ομάδα για τη Σαμαρκάνδη.

Πρόκειται για τεράστιο πλήγμα για τη Νορβηγία, η οποία υπό άλλες συνθήκες θα ήταν υποψήφια για μετάλλιο — η καλύτερη επίδοσή της παραμένει η πέμπτη θέση στο Μπακού το 2016. Η απουσία, όμως, δεν σταματά στον Carlsen: λείπει και ο Aryan Tari, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα από την Ολυμπιάδα θα απουσιάζει και ο Jon Ludvig Hammer, ο οποίος περιλαμβανόταν στην προκαταρκτική νορβηγική λίστα της άνοιξης. Με τον Johan-Sebastian Christiansen να αναλαμβάνει τον ρόλο του πρώτου παίκτη, η Νορβηγία βρίσκεται μόλις στην 21η θέση της αρχικής κατάταξης.

Η ταυτόχρονη απώλεια τριών κορυφαίων γκρανμαιτρ αλλάζει ριζικά τις προοπτικές μιας ομάδας που, με τον Carlsen στην πρώτη σκακιέρα, θα ξεκινούσε μέσα στη δεκάδα. Στη Βουδαπέστη το 2024 ο Carlsen είχε σκοράρει 6/8 για τη Νορβηγία.

Η διάσταση της απουσίας του είναι και συναισθηματική. Ο Carlsen δεν είναι απλώς ο κορυφαίος Νορβηγός σκακιστής· είναι εδώ και δύο δεκαετίες το πρόσωπο της εθνικής ομάδας και ο βασικός λόγος για τον οποίο η Νορβηγία μετατράπηκε από περιφερειακή δύναμη σε χώρα με σκακιστική ταυτότητα. Παρά τις πολλαπλές συμμετοχές του σε Ολυμπιάδες από το 2004 και έπειτα, δεν έχει καταφέρει ποτέ να κατακτήσει ομαδικό μετάλλιο — μια εκκρεμότητα που θα παραμείνει ανοιχτή τουλάχιστον μέχρι το 2028.

Οι πηγές που ανακοίνωσαν τις συνθέσεις δεν αναφέρουν επίσημη αιτιολόγηση από τον ίδιο τον Carlsen. Το ερώτημα «θα παίξει ο Carlsen;» συνόδευε τη νορβηγική ομάδα καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου των ανακοινώσεων, με αντιφατικές ενδείξεις σε διάφορες φάσεις· η δημοσίευση των τελικών λιστών από τη FIDE στις 5 Αυγούστου έδωσε την οριστική απάντηση.

Η νορβηγική περίπτωση δεν είναι μοναδική. Ο Hikaru Nakamura, τρίτος στον κόσμο, απουσιάζει και πάλι από την πρώτη του ταμπλό αμερικανική ομάδα — κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς είχε απουσιάσει και το 2024. Ο ίδιος έχει εκφράσει δημόσια τη δυσαρέσκειά του για τους οικονομικούς όρους της διοργάνωσης, προσθέτοντας ωστόσο ότι θέλει να δώσει ευκαιρία σε νεότερους παίκτες.

Ο Alireza Firouzja δεν αγωνίζεται για τη Γαλλία, όπως συμβαίνει από το 2021. Αυτή τη φορά, πάντως, η γαλλική ομοσπονδία προχώρησε σε δημόσια ανακοίνωση: ανέφερε ότι ο 23χρονος αρνήθηκε να παίξει χωρίς να δηλώσει επισήμως τους λόγους του και ότι δεν θα επιλεγεί ξανά εάν δεν αποδείξει διαρκή δέσμευση προς την εθνική ομάδα.

Στο γυναικείο τμήμα, οι τέσσερις υψηλότερα βαθμολογημένες σκακίστριες του κόσμου είναι όλες Κινέζες — και μόνο μία, η Zhu Jiner, αγωνίζεται στη Σαμαρκάνδη. Απουσιάζουν οι Ju Wenjun, Tan Zhongyi, Lei Tingjie και Hou Yifan. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Κίνα μπορεί να αφήσει εκτός τρεις παίκτριες επιπέδου παγκόσμιου πρωταθλήματος και να παραμείνει τρίτη του ταμπλό.

Η Λευκορωσία επιστρέφει, η Ρωσία παραμένει εκτός

Μία από τις πιο αξιοσημείωτες μεταβολές στο ταμπλό της Σαμαρκάνδης δεν αφορά συνθέσεις αλλά σημαίες. Η Λευκορωσία επιστρέφει και θα αγωνιστεί υπό την εθνική της σημαία, ενώ η Ρωσία απουσιάζει για τρίτη συνεχόμενη φορά από τη μεγαλύτερη διοργάνωση του σκακιού.

Στις 21 Ιουλίου 2026 το Συμβούλιο της FIDE αποφάσισε να άρει, με άμεση ισχύ, όλους τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί στη Σκακιστική Ομοσπονδία της Λευκορωσίας. Η απόφαση ακολούθησε σύσταση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, που υιοθετήθηκε στη συνεδρίασή της στις 6–7 Μαΐου 2026 και σύμφωνα με την οποία η ΔΟΕ δεν συνιστά πλέον περιορισμούς στη συμμετοχή Λευκορώσων αθλητών — συμπεριλαμβανομένων των ομάδων — σε διοργανώσεις που διέπονται από διεθνείς ομοσπονδίες. Η ΔΟΕ επιβεβαίωσε τη θέση της ότι η συμμετοχή των αθλητών στον διεθνή αθλητισμό δεν πρέπει να περιορίζεται από τις ενέργειες των κυβερνήσεών τους. Η FIDE είχε ανακοινώσει ότι η Ολυμπιάδα της Σαμαρκάνδης θα ήταν από τις πρώτες μεγάλες διοργανώσεις στις οποίες θα εφαρμοζόταν η απόφαση. Στη Σαμαρκάνδη ο Denis Lazavik ηγείται λευκορωσικής ομάδας με τρεις γκρανμαίτρ, 41ης στην αρχική κατάταξη.

Η ρωσική περίπτωση ακολούθησε αντίθετη πορεία, και για διαφορετικό λόγο. Στις 11 Μαρτίου 2026 το Διαιτητικό Δικαστήριο του Αθλητισμού (CAS), μετά από προσφυγή της Σκακιστικής Ομοσπονδίας της Ουκρανίας, διέταξε τη Σκακιστική Ομοσπονδία της Ρωσίας (CFR) να παύσει κάθε σκακιστική δραστηριότητα στη Σεβαστούπολη και στις περιοχές Κριμαίας, Ντονέτσκ, Χερσώνας, Λουγκάνσκ και Ζαπορίζια, δίνοντάς της προθεσμία 90 ημερών. Το δικαστήριο όρισε ότι σε περίπτωση μη συμμόρφωσης η ιδιότητα μέλους στη FIDE θα ανασταλλόταν για τρία χρόνια. Η προθεσμία έληξε στις 9 Ιουνίου· την επομένη το Συμβούλιο της FIDE διαπίστωσε ότι οι απαιτήσεις της απόφασης δεν είχαν εκπληρωθεί εντός του προβλεπόμενου χρόνου και η αναστολή τέθηκε άμεσα σε ισχύ.

Η αναστολή αποκλείει τη Ρωσία από όλες τις ομαδικές διοργανώσεις της FIDE και ισχύει για τρία χρόνια ή έως ότου η CFR συμμορφωθεί. Μεμονωμένοι Ρώσοι ενήλικες σκακιστές εξακολουθούν να μπορούν να αγωνίζονται διεθνώς υπό ουδέτερη σημαία. Το Συμβούλιο της FIDE άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμμετάσχει ομάδα αποτελούμενη από Ρώσους πολίτες υπό ουδέτερη σημαία, με νέα απόφαση — τέτοια ομάδα, πάντως, δεν εμφανίζεται στις τρέχουσες λίστες.

Πρόκειται για εξέλιξη με ιδιαίτερο συμβολικό βάρος: η Ρωσία υπήρξε η ιστορική υπερδύναμη του αθλήματος και μία από τις πιο επιδραστικές ομοσπονδίες στα εσωτερικά της FIDE. Η ουκρανική ομοσπονδία χαρακτήρισε την αναστολή «ιστορική νίκη», ενώ επικριτές της διοίκησης της FIDE υποστήριξαν ότι η δυνατότητα συμμετοχής υπό ουδέτερη σημαία λειτουργεί ως παράθυρο εξαίρεσης. Από ρωσικής πλευράς διατυπώθηκε η θέση ότι η απόφαση είναι εσφαλμένη και ότι δεν θα επηρεάσει ουσιαστικά το ρωσικό σκάκι. Η υπόθεση, με ανοιχτά νομικά και θεσμικά μέτωπα, δύσκολα θα θεωρηθεί κλειστή μετά τη Σαμαρκάνδη.

Το ελληνικό ενδιαφέρον

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 19η θέση της αρχικής κατάταξης του Ανοιχτού τμήματος, με μέσο όρο 2584. Η ομάδα αποτελείται από τους Νικόλα Θεοδώρου (2633), Γιάννη Παπαϊωάννου (2608), Σταμάτη Κούρκουλο-Αρδίτη (2562), Δημήτρη Αλεξάκη (2534) και Δημήτρη Μαστροβασίλη (2525), με αρχηγό τον Γιάννη Νικολαΐδη — μια σύνθεση με πέντε γκρανμαίτρ που τοποθετεί την Ελλάδα σε απόσταση αναπνοής από τη δεκαπεντάδα.

Στο Γυναικείο τμήμα η Ελλάδα είναι εικοστή τέταρτη, με μέσο όρο 2261. Την ομάδα οδηγεί η Σταυρούλα Τσολακίδου (2433), με την Αναστασία Αβραμίδου (2330), τη Μαρία Τσάκωνα (2141), την Κατερίνα Παυλίδου (2138) και την Τόνια Χριστοδουλάκη (2120), και αρχηγό τον Χρήστο Μπανίκα.

Η Τσολακίδου φτάνει στη Σαμαρκάνδη από το Cairns Cup του Σεντ Λούις, όπου τερμάτισε με 4½/9 -δύο νίκες, πέντε ισοπαλίες, δύο ήττες- και στον τελευταίο γύρο κέρδισε με τα λευκά την Tan Zhongyi, δηλαδή ακριβώς την παίκτρια που πήρε τον τίτλο.

Τι να προσέξουμε στη Σαμαρκάνδη

Στην κορυφή του Ανοιχτού τμήματος, ΗΠΑ, Ουζμπεκιστάν, Ινδία και Κίνα χωρίζονται από ελάχιστη διαφορά στον μέσο όρο βαθμολογίας. Η αναδιάταξη της Ινδίας σημαίνει ότι ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής θα αντιμετωπίσει αντιπάλους τέταρτης σκακιέρας αντί για πρώτης — λεπτομέρεια που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική στη διάρκεια έντεκα γύρων.

Στο γυναικείο τμήμα, Ινδία, Γεωργία, Κίνα και Καζακστάν προηγούνται, με τις ΗΠΑ να ακολουθούν από κοντά.

Και πάνω απ' όλα, ένα ερώτημα που θα απαντηθεί μόνο στη σκακιέρα: οι ομάδες που αποδυναμώθηκαν από τις απουσίες των αστέρων τους θα υποχωρήσουν, ή θα αναδειχθούν νέα ονόματα ως απροσδόκητοι πρωταγωνιστές;

Οι πλήρεις λίστες των ομάδων είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα της διοργάνωσης: chessolympiad2026.fide.com